Compliance Alert
U bent 79 dagen te laat
Deadline verstreken. Bedrijven met >290kW moeten nu compliant zijn.
GACS-verplichting
Voldoet uw gebouw al aan de verplichting voor een Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem?
Vrijblijvend • Reactie binnen 24 uur
GACS staat voor Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem. Het is sinds 1 januari 2026 verplicht voor alle utiliteitsgebouwen in Nederland met verwarmings- of airconditioningsystemen boven 290 kW. De verplichting is vastgelegd in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) en gebouwen moeten minimaal voldoen aan Niveau C conform NEN-EN-ISO 52120-1:2022, met Niveau B voor energiemanagement. Enovium begeleidt organisaties van quickscan tot volledige GACS-implementatie.
Wat is GACS?
Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem
GACS staat voor Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem. Het is een systeem dat de technische installaties in een gebouw automatisch monitort, aanstuurt en optimaliseert. Denk aan verwarming, koeling, ventilatie en verlichting.
De verplichting komt voort uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III) en is in Nederland vastgelegd in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). De NEN-EN-ISO 52120-1:2022 dient als richtlijn — u mag ook een gelijkwaardige aanpak gebruiken. Gebouwen moeten minimaal voldoen aan Niveau C, met Niveau B voor energiemanagement.
Het doel is het energieverbruik van gebouwen significant te verlagen door slimme automatisering. Gemeenten en omgevingsdiensten zijn het bevoegd gezag en kunnen handhavend optreden bij niet-naleving. Bij verhuurde gebouwen is de eigenaar verantwoordelijk.
Deadlines
Wanneer moet uw gebouw voldoen?
1 januari 2026
Gebouwen met verwarmings-/airconditioningsystemen > 290 kW
1 januari 2030
Gebouwen met verwarmings-/airconditioningsystemen > 70 kW
Onze aanpak
Hoe Enovium u helpt
GACS QuickScan
Heeft u al een bestaand auditrapport (bijv. EED)? Wij vormen dit om naar een volledige GACS-rapportage conform NEN-EN-ISO 52120-1:2022 — tegen slechts 40% van de kosten van een volledige GACS-audit. Binnen 1 week heeft u een compliant rapportage in handen.
Rapportage met openstaande punten
U ontvangt een professioneel GACS-rapport met een volledige 43-punten checklist. Per punt is de status bepaald: compliant, deels compliant, of actie vereist. De openstaande punten zijn helder gedocumenteerd zodat u precies weet wat er nog moet gebeuren.
Zelf afhandelen of full service
De openstaande punten kunt u zelf afhandelen samen met uw installateur — of u laat het full service door ons doen. Neem contact op voor pricing van het volledige traject.
Compliant & aantoonbaar
Na afronding beschikt u over een GACS-rapportage die u kunt tonen bij handhaving. Uw gebouw is aantoonbaar compliant met de GACS-verplichting.
Checklist
Is uw gebouw GACS-plichtig?
Uw gebouw valt onder de GACS-verplichting als het voldoet aan alle volgende criteria:
Het is een utiliteitsgebouw (kantoor, hotel, ziekenhuis, winkel, school, etc.)
Het heeft een verwarmings- of airconditioningsysteem met een nominaal vermogen > 290 kW (per 2026) of > 70 kW (per 2030)
Het gebouw is niet aangemerkt als monument met beschermde status
Twijfelt u? Onze gratis quickscan geeft binnen 48 uur uitsluitsel. Wij checken de gebouwgegevens in het Kadaster en combineren dit met een technische beoordeling.
Ons voordeel
Binnen 1 week compliant — voor 40% van de kosten
van de kosten van een volledige audit
doorlooptijd voor uw rapportage
volledige GACS checklist conform ISO 52120
Hoe het werkt
- •U levert uw bestaande auditrapport aan (bijv. EED)
- •Wij vormen dit om naar een volledige GACS-rapportage
- •Binnen 1 week ontvangt u een compliant rapport
- •Openstaande punten? Zelf doen of full service door ons
Kosten van niet-naleving
- •Dwangsom: €5.000 – €25.000 per overtreding
- •Bestuurlijke boete bij herhaalde overtreding
- •Reputatieschade en compliance-risico
- •Gemiste energiebesparingen (gemiddeld 15-30%)
Veelgestelde vragen over GACS
Geldt de GACS-verplichting ook voor huurders?
De verplichting rust primair op de gebouweigenaar. Echter, als u als huurder het technisch beheer voert, kan de handhaving zich ook tot u richten. Wij adviseren altijd om in overleg met de eigenaar te handelen.
Wat is het verschil tussen Niveau C en Niveau A?
De NEN-EN-ISO 52120-1 kent 4 automatiseringsniveaus (D t/m A). Niveau C is het wettelijk minimum en omvat basale automatisering van HVAC en verlichting. Niveau A is het hoogste niveau met volledig geïntegreerde, zelfoptimaliserende systemen. Hoger dan C levert extra besparingen op.
Hoe lang duurt het traject van quickscan tot compliant?
Gemiddeld 6-12 weken, afhankelijk van de huidige staat van uw gebouwautomatisering. Een quickscan duurt 48 uur, de nulmeting 1-2 weken, en de implementatie 4-8 weken.
Moet elk gebouw apart worden beoordeeld?
Ja, elk gebouw wordt individueel beoordeeld op basis van het geïnstalleerde vermogen en de huidige automatiseringsgraad. Bij meerdere gebouwen bieden wij portfolio-kortingen.
Wie handhaaft de GACS-verplichting?
Het bevoegd gezag (meestal de gemeente) is verantwoordelijk voor handhaving. Dit gebeurt in de praktijk via steekproeven en bij klachten. De RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) ondersteunt bij de uitvoering.
Kennisbank
Lees meer in onze kennisbank
GACS-verplichting 2026: Alles wat u moet weten
Sinds 1 januari 2026 zijn utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningsystemen boven 290 kW verplicht een GACS te hebben. Wat betekent dit voor u?
Lees artikelEnergielabel C voor kantoren: wat als uw kantoor niet voldoet?
Sinds 2023 is energielabel C verplicht voor kantoren groter dan 100 m². Voldoet uw kantoor niet? Dan mag u het niet meer als kantoor gebruiken.
Lees artikelCheck of uw gebouw GACS-plichtig is
Onze specialisten beoordelen uw situatie en adviseren over de te nemen stappen. Geheel vrijblijvend.
Vrijblijvend • Reactie binnen 24 uur